• aegon.jpg
  • aig-sigorta.jpg
  • ak-sigorta.jpg
  • allianz-sigorta.jpg
  • anadolu-sigorta.jpg
  • aviva-sigorta.jpg
  • demir-sigorta.jpg
  • doga-sigorta.jpg
  • generali-sigorta.png
  • groupama-sigorta.jpg
  • hdi-sigorta.jpg
  • koru-mutuel-sigorta.jpg
  • mapfre-genel-sigorta.jpg
  • ray-sigorta.jpg
  • sbn-sigorta.jpg
  • sompo-japan-sigorta.jpg
  • yapi-kredi-sigorta.jpg
  • zurich-sigorta.jpg

Yıllık Gelir Sigortası

1 Ekim 2015 tarihinde, Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan ve 1 Nisan 2015 tarihinde yayınlanan Yıllık Gelir Sigortası Yönetmeliği hayata geçmiştir. Bireysel emeklilik sistemi içinde emeklilik hakkını elde eden kişilerin karşısında, 1 Ekim 2015 tarihinden itibaren, artık ömür boyu emekli maaşı talep etme imkanı bulunmaktadır.

Bu yönetmelik yürürlüğe girmeden önce, mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi içinde emeklilik hakkını kazanan kişiler ya birikimlerini alarak sistemden çıkıyorlardı ya da emeklilik maaşı talep ediyorlardı. Emekilik maaşı talep ederken de iki şekilde tercih hakları bulunuyordu. Ya belli bir süre emekli maaşı talep ediyorlardı, ki bu durumda bireysel emeklililk şirketi, toplam birikim üzerinden, bu süre içinde ne kadar emekli maaşı ödeyebileceğini hesaplıyordu. Ya da belli bir emekli maaşı talep ediyorlardı, ki bu durumda da bireysel emeklililk şirketi, yine toplam birikim üzerinden, bu emekli maaşını ne kadar süre boyunca ödeyebileceğini hesaplıyordu. Ama katılımcı ömür boyu maaş talep edemiyordu.

Şimdi Yıllık Gelir Sigortası Yönetmeliği ile katılımcılar bu hakkı elde etmiş olmaktadır.

Ancak sigorta şirketlerinin, yıllık gelir sigortası poliçesi düzenleyebilmeleri için, bir takım gerekleri yerine getirmiş olmaları zorunludur. Öncelikle bu sigorta şirketleri Hazine Müsteşarlığı’na yazılı olarak müracaat etmek zorundadır. Hazine Müsteşarlığı, bu başvuruları aldıktan sonra, sigorta şirketinin idari ve mali açıdan yeterince güçlü olup olmadığına bakacak ve bilgi işlem altyapılarının yeterli olup olmadığını kontrol edecektir. Bu değerlendirmeler olumlu sonuçlanırsa sigorta şirketinin yıllık gelir sigortası poliçesi düzenlemesine karar verecektir.

Yönetmeliğe göre, yıllık gelir sigortası poliçesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar şunlardır:

  • Hayat dalında faaliyet gösteren bütün sigorta şirketleri
  • Bireysel emeklilik şirketleri
  • Ülkemizde faaliyet gösteren yabancı sigorta şirketleri

Sigorta şirketleri yılık hayat sigortası konusunda iki farklı risk almaktadır: aktüeryal risk (ya da uzun yaşam riski) ve fonlama riski. Ömür boyu maaş ödemesi konusunda güvence verecekleri için, sigorta şirketlerinin karşısına öncelikle aktüreyal risk çıkmaktadır. Çünkü ömür boyu maaş talep eden kişinin ne kadar yaşayacağı bilinmemektedir. Doğal olarak da sigorta şirketleri kendini, sigortalıların uzun yaşam riskine karşı korumak isteyeceklerdir. Gerçi sigorta şirketlerinin ellerinde bu tür hesaplamaları yapmak için kullandıkları mortalite tabloları ve başka istatistik tablolar bulunmaktadır. Yine de uzun yaşam riski hep olacaktır.

Diğer taraftan, sigorta şirketleri çok uzun vadelerde bir fonlama ihtiyacı duyacaktır. Bugün için çıkarılan en uzun vadeli yatırım aracı en fazla on yıl vadeli devlet tahvilidir. Ama bu yeni uygulamada sigorta şirketlerinin daha uzun vadeli yatırım araçlarına ihtiyacı bulunmaktadır. Bunun farkında olan Hazine Müsteşarlığı, 20-25 yıl vadeli yeni iç borçlanma senetleri (devlet tahvili) çıkarma hazırlıklarına başlamıştır. Bu amaçla sigorta şirketlerinden görüş toplayan Müsteşarlığın yakın bir zamanda bu tahvilleri çıkarması beklenmektedir. Ancak sigorta şirketleri açısından yine de bu kadar uzun vadeler, fonlama riski yaratmaktadır. İleri vadelerde elindeki yatırım araçlarını zamanında nakde çevirememesi durumunda ortaya çıkabilecek bu risk, sigorta şirketlerini düşündürmektedir.

Açıklanan bu ik risk dışında, yıllık gelir sigortaları için başka bir risk söz konusu değildir. Ancak emekli maaşı talep edenlerin kafasına takılabilecek tek sorun şu olabilir: sigorta şirketinin veya bireysel emeklilik şirketinin bir gün mali yapısı bozulur ve maaş ödemesi yapamayacak olursa, ne olacaktır? Aslında Hazine Müsteşarlığı, gerekli denetim ve gözetim çalışmalarını yapmaktadır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi ve bu merkeze bağlı Emeklilik Gözetim Merkezi bu amaçla kurulmuştur. Uygulama içinde sigorta şirketinin durumu hakkında herhangi bir olumsuzluk tespit edilirse, Hazine Müsteşarlığı gerekli önlemleri alacaktır.

Aslında, mevcut bireysel emeklilik sisteminin bugüne kadar olan işleyişine bakılırsa, amaç insanlara ikinci bir emeklilik geliri sağlamak olsa da, insanların bu sistemi bir tasarruf aracı olarak kullandıkları görülür. Üstelik 2013 yılı başından itibaren yüzde 25 oranında devlet katkı payları da ödenmeye başlanınca, bireysel emeklilik sistemi içinde birikimler, katılımcılar açısından oldukça yüksek meblağlara ulaşmıştır. Böyle olunca sistemde on yılını dolduran ancak emeklilik yaşını beklemek istemeyen insanlar hemen sistemden çıkmaktadır. Bu şekilde hem kendi birikimlerini, hem devlet katkı paylarını, hem de bunların getirilerini elde etmektedirler.

 

Yıllık gelir sigortası uygulaması ile birlikte bireysel emeklilik sistemi, gerçekten bir emeklilik sistemi haline getirilmiş olmaktadır.